Aramada soracağımız dört soru
- Hasta dakikada kaç litre oksijen alıyor? Cihazın üzerindeki göstergede ya da reçetede yazar.
- Günde kaç saat kullanıyor? Sürekli mi, yalnızca uyurken ya da hareket ederken mi?
- Nasıl alıyor? Burun kanülü, maske ya da başka bir cihazla mı?
- Oksijensiz ne kadar kalabiliyor? Odadan araca geçiş sırasında bu bilgi gerekir.
Bu soruların cevabını bilmiyorsanız hastayı takip eden hekime ya da evde bakım hemşiresine sorun.
Süre hesabı
Araçtaki oksijenin yetip yetmeyeceği, akış hızı ile toplam sürenin çarpımına bağlıdır. Toplam süre yalnızca yol değildir:
| Aşama | Hesaba katılır mı |
|---|---|
| Hastanın odadan araca alınması | Evet |
| Yol | Evet |
| Trafik ve olası gecikme payı | Evet |
| Varışta teslime kadar bekleme | Evet |
| Dönüş yapılacaksa hastanede geçen süre | Evet |
Ekip, hesaplanan ihtiyacın üzerine güvenlik payı ekleyerek hazırlanır. Bu yüzden yolculuğun süresini ve bekleme olup olmayacağını doğru bildirmeniz önemlidir.
Hastanın kendi cihazı
Evde kullanılan oksijen konsantratörleri elektrikle çalışır ve çoğu taşınabilir değildir. Yolculukta ambulansın kendi oksijen sistemi kullanılır. Hasta taşınabilir bir konsantratör ya da küçük tüp kullanıyorsa bunu yanınıza alın; varışta işe yarayabilir.
Hasta eve dönüyorsa evdeki cihazın çalışır durumda ve hastanın yatağına yakın olduğundan emin olun. Başka bir eve ya da şehre taşınılıyorsa oradaki oksijen cihazının hasta varmadan önce kurulmuş olması gerekir.
Geçiş anları
En hassas dakikalar, hastanın bir oksijen kaynağından diğerine geçtiği anlardır: evdeki cihazdan taşınabilir tüpe, tüpten araç sistemine, araçtan hastanedeki sisteme. Ekip bu geçişleri kesintisiz yapacak şekilde hazırlanır. Sizden beklenen, evde hastanın bulunduğu odadan çıkış yolunu açık tutmanızdır.
Uzun yolda
Bir saati aşan yolculuklarda, örneğin Çorlu – Edirne ya da İstanbul’un uzak ilçelerine gidişlerde, oksijen ihtiyacı daha da dikkatle hesaplanır. Hastanın yolculuk sırasında oksijen ihtiyacının artıp artmadığı izlenir.
Yanınızda bulunması gerekenler
- Oksijen reçetesi ya da rapor
- Hastanın kendi kanülü ya da maskesi
- Kullandığı solunum ilaçları ve varsa nebülizatör
- Son hastane çıkış özeti
Solunum cihazına bağlı hastalar
Evde solunum cihazı (ventilatör, BPAP, CPAP) kullanan hastaların nakli, oksijen kullanan hastalardan farklıdır ve daha donanımlı bir araç ile deneyimli bir ekip gerektirir. Cihazın modelini ve ayarlarını bildirin; hekimin görüşünü alın.
Hangi durumda hangi hizmetin uygun olduğu özel ambulans sayfasında; ambulansın gerekip gerekmediğine dair genel ölçütler yaşlı yakınınızı kontrole götürmek yazısındadır.